Menteşe Anadolu Lisesi öğrencisi Eylül Ünal, geçtiğimiz hafta İtalya’nın başkenti Roma'da düzenlenen uluslararası bilim programı Inspyre 2026’ya katılarak tarihi bir başarıya imza attı. Programa Türkiye’den kabul edilen tek öğrenci olan Ünal, ülkesini tek başına temsil etme gururunu yaşadı.
11 ülke, 39 öğrenci, sınırsız bilim
Türkiye, İtalya, Brezilya, Slovakya, Slovenya, Rusya, Almanya, Singapur, Arnavutluk, Fransa ve Romanya olmak üzere 11 farklı ülkeden toplam 39 öğrencinin bir araya geldiği program, gençleri modern fiziğin zirvesinde buluşturdu. Katılımcılar; parçacık fiziğinden kara deliklere, sonar sistemlerinden kuantum kriptografiye kadar geniş bir bilimsel yelpazede yoğun bir eğitim sürecinden geçti. İtalya Ulusal Nükleer Fizik Enstitüsü (INFN) başta olmak üzere çeşitli kurumların katkılarıyla düzenlenen programda, alanında uzman akademisyenler tarafından verilen dersler, güncel bilimsel araştırmalar ve gerçek yaşam uygulamalarıyla zenginleştirildi.
Teoriden pratiğe: Kendi sonar cihazlarını ürettiler
Program süresince yalnızca teorik eğitimle sınırlı kalmayan gençler, uygulamalı laboratuvar çalışmalarında yeteneklerini sergiledi. Eylül Ünal’ın yer aldığı uluslararası çalışma ekibi, Arduino tabanlı sistemler kullanarak başarıyla mini bir sonar cihazı geliştirdi. Bu proje sayesinde hem programlama hem de elektronik alanında önemli kazanımlar elde eden Ünal'ın yanı sıra, diğer katılımcılar da kozmik ışın dedektörleri gibi ileri düzey bilimsel ekipmanlarla çalışma fırsatı yakaladı.
Devasa bilim tesislerine inceleme
INSPYRE 2026 kapsamındaki en heyecan verici etkinliklerden biri de büyük laboratuvarlara yapılan saha ziyaretleri oldu. Genç katılımcılar; DAPHNE parçacık hızlandırıcısı ve ADA parçacık dedektörü gibi dünya çapındaki devasa bilimsel cihazları yerinde inceleme imkânı bularak bilim dünyasının mutfağına tanıklık etti. Organizasyon aynı zamanda farklı ülkelerden gelen öğrenciler arasında kültürel bir köprü kurarak uluslararası iş birliğinin önemini pekiştirdi.
"Ülkemi temsil etmekten onur duyuyorum"
Elde ettiği deneyimle ilgili duygularını paylaşan Eylül Ünal, Türkiye’yi böylesine prestijli bir uluslararası platformda tek başına temsil etmenin kendisi için büyük bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti. Başarılı öğrenci, bu tür programların gençlerin bilimsel vizyonunu genişletmede ve geleceğe yön vermelerinde kritik bir rol oynadığının altını çizdi.

Öğrencilerin, evlerinden sonra en güvende hissetmeleri gereken yerlerin okullar olduğuna dikkat çekilerek, sevgi, merhamet ve anlayışın eğitim ortamlarının temelini oluşturması gerektiği belirtildi.
MTK yönetimi ve öğretmenleri, bu tür olayların bir daha yaşanmaması temennisinde bulunurken, toplumun tüm kesimlerini şiddete karşı ortak bir duruş sergilemeye davet etti. Eğitimciler, bu sessiz ve anlamlı protestoyla hem farkındalık oluşturmayı hem de öğrencilerine güçlü bir değerler mesajı vermeyi amaçladı.
Öte yandan okul yönetimi, öğrencilerin kaygılarını azaltmak ve güvenli bir eğitim ortamı sağlamak amacıyla alınan önlemleri de paylaştı. Bu kapsamda; psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin güçlendirildiği, öğrencilerin travmatik süreçlerle baş edebilmesine yönelik çalışmaların sürdürüldüğü belirtildi.
Ayrıca okul giriş-çıkışlarının kontrollü şekilde sağlandığı, ziyaretlerin randevu sistemiyle gerçekleştirildiği ve kamu kurumlarıyla hızlı iletişim kurularak güvenlik önlemlerinin artırıldığı ifade edildi. Velilere yönelik bilgilendirmelerin düzenli olarak yapıldığı da vurgulanırken, MTK Okulları’nın eğitimde sadece akademik başarıyı değil, aynı zamanda güvenli, sağlıklı ve değer temelli bir öğrenme ortamını esas aldığı bir kez daha ortaya kondu.
Toplu gerçekleştirilen açıklamada menfur saldırıda hayatını kaybeden öğretmen ve öğrencilere Allah’tan rahmet, kederli ailelerine ve eğitim camiasına başsağlığı dilendi.

İlçe genelindeki okullarda gerçekleştirilen tanıtım etkinlikleriyle, öğrencilerin teknolojiye olan ilgisinin artırılması ve geleceğin mühendisleri, yazılımcıları ve girişimcilerinin yetişmesine katkı sağlanması hedefleniyor. Uzman eğitmenler ve gençlik çalışanı eşliğinde gerçekleştirilen tanıtımlarda; Deneyap Teknoloji Atölyeleri'nin sunduğu eğitim içerikleri, başvuru süreçleri ve öğrencilere kazandıracağı yetkinlikler detaylı şekilde aktarılıyor. Robotik kodlama, yapay zekâ, elektronik programlama, tasarım ve üretim gibi alanlarda verilen eğitimlerle gençlerin analitik düşünme, problem çözme ve üretkenlik becerilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Yoğun ilgi gören program için başvurular devam ederken, son başvuru tarihinin 30 Mart 2026 olduğu belirtildi. Yetkililer, teknolojiye ilgi duyan ve kendini bu alanda geliştirmek isteyen tüm öğrencileri başvuru yapmaya davet etti.
Öte yandan yeni dönemde Fethiye Gençlik Merkezi bünyesinde de Deneyap Teknoloji Atölyeleri'nin açılacağı müjdesi verildi. Bu gelişmeyle birlikte daha fazla gencin teknoloji eğitimlerine erişim sağlaması ve bölgedeki teknolojik farkındalığın artırılması hedefleniyor.
Menteşe Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü yetkilileri, gençlerin çağın gerekliliklerine uygun donanımlarla yetişmesinin önemine vurgu yaparak, Deneyap Teknoloji Atölyeleri'nin Türkiye'nin teknolojik geleceğine katkı sunacak önemli projelerden biri olduğunu ifade etti. Tanıtım faaliyetlerinin önümüzdeki günlerde de farklı okullarda devam edeceği bildirildi.

Gençlerin teknolojiyle buluşmasını ve yerli üretim vizyonuna katkı sunmasını hedefleyen "Geleceğin Yıldızları" programı kapsamında Muğla genelinde kapsamlı bir eğitim seferberliği ilan edildi. Uluslararası Gençlik Merkezi bünyesinde yürütülecek olan program, geleceğin mühendis, yazılımcı ve tasarımcılarını yetiştirmeyi amaçlıyor.
Katılımcı öğrenciler, 36 ay boyunca devam edecek olan eğitim süresince hiçbir ücret ödemeyecek. Müfredat kapsamında; Yazılım Geliştirme, Robotik Kodlama, Grafik ve Ürün Tasarımı, Mühendislik Uygulamaları gibi kritik alanlarda hem teorik hem de atölye temelli uygulamalı eğitimler verilecek. Öğrenciler sadece öğrenmekle kalmayıp, kendi projelerini geliştirerek teknoloji üretim süreçlerine dahil olacak.
Geleceğin teknoloji lideri olmak isteyen adaylar için başvuru şartları belirli sınıf seviyelerine göre düzenlendi. Başvurular 30 Mart 2026 tarihine kadar devam edecek. Adaylar, başvuru süreci ve tüm detaylı bilgilere Deneyap Türkiye platformu üzerinden ulaşabiliyor.

Bodrum Anadolu Lisesi'nden geçen yıl mezun olan Baturhan Öztürk, Hüseyin İçek ve Onur Muhammet Arslan, bölgede yaşanan büyük orman yangınlarından çok etkilenerek teknolojik bir çözüm üretmek için lisede eğitim gördükleri dönemde bir araya geldi.

Gençler, dron teknolojisini yapay zeka ile entegre ederek yangınlara büyümeden müdahale etmeyi hedefleyen IYTIMS adı altında bir sistem geliştirdi.

Tarama dronlarının sahip oldukları sensörler ve yapay zeka algoritmasıyla sahayı sürekli denetleyerek olası bir yangın riskini saniyeler içinde analiz etmesi, ısı veya duman tespiti yapıldığı anda koordinat bilgilerini müdahale dronlarına aktarması, müdahale dronlarının bor madenini kullanarak geliştirilecek "BORTEX" adı verilen özel yangın söndürme toplarını alevlerin merkezine bırakması prensibine dayanan sistem, enerji ihtiyacını üzerindeki güneş panellerinden karşılayarak tamamen sürdürülebilir bir model üzerine kuruldu.

- Ödül için 7 bin 761 proje başvurdu

Projenin mimarlarından Baturhan Öztürk, AA muhabirine, mezun olmadan çalışmalarına başladıkları IYTIMS projesiyle 13 Ocak'ta Birleşik Arap Emirlikleri'nde Sürdürülebilirlik Haftası kapsamında gerçekleştirilen ödül seremonisine katıldıklarını söyledi.

Etkinliğe 171 ülkeden 7 bin 761 projenin başvurduğunu, 33 finalist seçildiğini belirten Öztürk, "Projemiz 33 finalist arasına kalarak 'Global High School' kategorisinde Avrupa ve Orta Asya bölge birincisi seçildi. Bu başarı sayesinde sistemimizi hayata geçirmek için 150 bin dolar tutarında hibe desteği kazandık. Ülkemizi Abu Dabi'de temsil ettik. Bizim için tarif edilemez bir duygu. Çok emek verdik. Hibe kazandığımız için çok gururluyuz. Bu proje için kulüp kuracağız. Onun için çok daha heyecanlıyız." dedi.

Proje ekibinden Hüseyin İçek ise çalışmalarına 2025 yılından bu yana aralıksız devam ettiklerini söyledi.

TEKNOFEST'in kendileri için en büyük motivasyon kaynağı olduğunu söyleyen İçek, "Yıllardır TEKNOFEST'i takip ederek bu teknolojilere merak saldık." ifadesini kullandı.

Onur Muhammet Arslan da gece gündüz demeden çalıştıkları projenin karşılığını almalarının kendilerini çok mutlu ettiğini dile getirdi.

- "Onların kararlılığı sayesinde bu başarıya imza attık"

Bodrum Anadolu Lisesi Müdürü Berrin İpek de öğrencilerinin başarısıyla gurur duyduklarını söyledi.

Çocuklara inandıklarını ve gerçekten de başardıklarını kaydeden İpek, "Okul olarak çok sevindik. Biz okul olarak ulusal ve uluslararası tüm projelere katılmaya çalışıyoruz. Buradaki başarının en büyük etkeni bence çocuklarımız çünkü onların kararlılığı sayesinde bu başarıya imza attık." ifadelerini kullandı.

Menteşe Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren Uluslararası Gençlik Merkezi, teknoloji tutkunu gençleri heyecanlandıracak büyük bir fırsatın kapılarını aralıyor. "Geleceğin Teknoloji Yıldızları Programı" kapsamında hayata geçirilen DENEYAP Teknoloji Atölyeleri için yeni dönem öğrenci başvuruları resmi olarak başladı. 2025-2026 eğitim-öğretim yılını kapsayan bu prestijli programa; İlkokul 4. sınıf öğrencileri, Ortaokul 5. ve 8. sınıf öğrencileri, Lise Hazırlık ve 9. sınıf öğrencileri başvuru yapabilecek.

DENEYAP bünyesinde eğitim almaya hak kazanan öğrenciler, 36 ay boyunca modern laboratuvarlarda uygulamalı eğitim görecek. Müfredatta; yazılım, robotik kodlama, yapay zekâ, elektronik, havacılık ve uzay teknolojileri gibi çağın en kritik alanları yer alıyor. Programın temel amacı, gençlerin sadece teknoloji tüketen değil, analitik düşünen ve üreten bireyler haline gelmesini sağlamak.

Geleceğin teknoloji liderlerini belirlemek için adaylar üç aşamalı bir eleme sürecinden geçecek. Adaylar ilk aşamada çevrimiçi genel yetenek sınavına girecek. İlk aşamayı geçenler, kendilerine verilen görevleri belirli bir sürede tamamlayacak. Son aşamada ise adaylar, pratik becerilerini sergileyecekleri bir uygulama sınavına davet edilecek. Tüm aşamaları başarıyla tamamlayan şanslı öğrenciler, 3 yıl boyunca sunulan tüm bu imkanlardan hiçbir ücret ödemeden yararlanacak.

Teknolojiye meraklı, üretken ve hayalleri olan tüm gençler için büyük bir kapı aralayan DENEYAP programına başvurular 6 Mart tarihine kadar devam edecek.

Öğrencilerin bilimsel yöntemlerle problem çözme, eleştirel düşünme ve üretkenlik becerilerini sergilediği yarışma kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; Muğla'dan hazırlanan 7 özgün proje, İzmir Bölge Finalleri'nde yer almaya hak kazandı.
Bilimsel düşünme becerilerini geliştirmeyi ve araştırma kültürünü yaygınlaştırmayı hedefleyen süreçte, gençlerin sunduğu yenilikçi fikirler büyük beğeni topladı. Projeler; çevre, teknoloji, sosyal bilimler ve fen bilimleri gibi pek çok farklı alanda geleceğe ışık tutuyor.
Muğla İl Millî Eğitim Müdürlüğü, başarının mimarı olan gençleri ve öğretmenlerini kutlayarak şu mesajı paylaştı: "Bu önemli süreçte emek veren tüm öğrencilerimizi ve onlara rehberlik eden kıymetli danışman öğretmenlerimizi gönülden tebrik ediyoruz. İzmir Bölge Finalleri'nde ilimizi temsil edecek projelerimize başarılar diliyor, gençlerimizin bilime olan katkılarının artarak devam etmesini temenni ediyoruz" ifadesini kullandı.

Bakan Kacır, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, 77'nci Uluslararası Uzay Kongresi'ne 5-9 Ekim 2026'da Antalya'da ev sahipliği yapacaklarını hatırlatarak, "10 bini aşkın katılımcının yer alacağı bu dev etkinlikte, bilimsel oturumlar, teknoloji tanıtımları ve çok paydaşlı etkileşimlerle uzayın geleceğine dair küresel gündem Türkiye'de şekillenecek. Araştırmacılarımızı, bildiri başvurularını yaparak ülkemizin bilimsel ve teknolojik kapasitesi ile güçlü uzay vizyonunu dünyayla paylaşmaya davet ediyorum" dedi.

Bakan Kacır, bildiri özeti gönderimi için son tarihin 28 Şubat 2026 olduğunu, detaylı bilgi ve başvuruya; 'https://iac2026.org/call-for-papers-63' adresinden ulaşılabileceğini kaydetti.

Muğla İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü, trafik güvenliğini sağlamak ve kazaları en aza indirmek amacıyla denetimlerini sıkılaştırdı. Bu kapsamda müdürlük bünyesinde kurulan özel drone ekibi sahaya indi. Trafik ekipleri tarafından gerçekleştirilen uygulamada, havadan yapılan takiplerle yaklaşık 70 araç kontrol edilirken, kırmızı ışık ihlali, seyir halinde cep telefonu kullanımı ve emniyet kemeri takmama gibi çeşitli kural ihlalleri yaptığı belirlenen 40 sürücüye ceza kesildi.
Denetim noktasında basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Muğla İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürü Amir Adil Haçan, son bir aydır kaza oranlarını düşürmek adına yoğun bir çalışma yürüttüklerini belirtti. Haçan, alınan önlemlere ilişkin yaptığı açıklamada "Muğla Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube Müdürlüğü olarak kazalarımızı en aza indirme adına gelişmeye çalışıyoruz. Bu kapsamda öncelikle sokaktaki ekip sayımızı artırdık. Bürolarda görevli personelimizin tümünü, trafiğin yoğun olduğu sabah, öğle ve akşam saatlerinde sahaya yönlendirdik" ifadelerini kullandı.
Şahin ekipleri ve drone timi ile daha hızlı müdahale
Müdahalelerin hızını artırmak için motosikletli polis timlerinin (Şahinler) sayısının artırıldığını vurgulayan Haçan, artık Muğla Emniyeti'nin kendine ait bir drone ekibi olduğunu da duyurdu. Motosiklet yoğunluğuna da dikkat çeken Haçan, "Daha hızlı müdahale ve kontrol için Şahin ekiplerimizi artırmıştık. Bugün de görüntülediğiniz üzere artık Muğla Emniyeti'nin kendine ait bir drone ekibi var. İlimizde motosiklet sayısının otomobil sayısını geçtiği bir dönem yaşıyoruz. Bu durum doğal olarak kazalara karışan motosiklet sayısının fazla olmasına, buna bağlı ölümlü ve yaralanmalı kazaların artmasına sebep oluyor" dedi.
Amaçlarının vatandaşların zarar görmesini engellemek olduğunu belirten Şube Müdürü Haçan, "Motosiklet ekiplerimizle, drone ekiplerimizle ve diğer motorize ekiplerimizle kontrolleri sıklaştırarak kazaları minimize etmek istiyoruz. Ana amacımız, ilimizde kazalar ve ölümler en aza insin, vatandaşlarımız zarar görmesin. Bugün yapılan drone uygulamasında ortalama 60-70 aracı kontrol ettik. Başta emniyet kemeri, kırmızı ışık ve telefonla görüşme olmak üzere kural ihlali yapan 40 araç sürücüsüne işlem yaptık" şeklinde konuştu.

"Dijitalleşmeye uyum sağlayamayan şirketler, pazar payı kaybeder"
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Özhelvacı, açılış konuşmasında dijitalleşmenin günümüz iş dünyası için stratejik önemine dikkat çekerek şunları söyledi: "Günümüz iş dünyasında dijital dönüşüm ve yapay zekâ, şirketlerin yalnızca verimliliklerini değil aynı zamanda rekabet güçlerini ve sürdürülebilirliklerini belirleyen en kritik faktörlerden biri haline gelmiştir. Yapılan araştırmalara göre, dijital dönüşüme yatırım yapan şirketlerin kârlılık oranı ortalama yüzde 26 daha yüksek olmakta; yapay zekâ uygulamalarını iş süreçlerine entegre eden işletmelerin ise karar alma hızları yüzde 40 oranında artmaktadır. Bu veriler bize şunu net biçimde göstermektedir: Dijitalleşmeye uyum sağlayamayan şirketler, sadece zaman değil, pazar payı da kaybetmektedir."

Japon şirketleri ilham kaynağıdır
Japon şirketlerinin uzun vadeli vizyon, disiplin ve inovasyon kültürüyle Türk iş dünyası için örnek teşkil ettiğini vurgulayan Özhelvacı şunları ifade etti: "Japon şirketleri, dünyada dijital dönüşüm ve yapay zekâ konusunda öncü konumdadır. Özellikle uzun vadeli vizyon, disiplin ve inovasyon kültürleri Türk iş dünyası için ilham verici örnekler sunmaktadır. Bu bağlamda Japon şirketlerinin deneyimleri, Türkiye ile Japonya arasındaki stratejik ortaklıklar için güçlü bir fırsat da yaratmaktadır."
EGİAD - Gakken iş birliği protokolü
Seminerle eş zamanlı olarak, EGİAD ile Japonya’nın en köklü eğitim ve yayıncılık gruplarından biri olan Gakken arasında önemli bir iş birliği protokolü de imzalandı. 1946 yılında kurulan Gakken, eğitim materyalleri, yenilikçi öğrenme teknolojileri ve dijital çözümleriyle dünya çapında milyonlarca öğrenciye ulaşan öncü bir kuruluş olarak dikkat çekmekte. İmza törenine ilişkin de değerlendirmede bulunan EGİAD Başkanı Kaan Özhelvacı, "Bugün, EGİAD olarak 80 yılı aşkın köklü bir geçmişe sahip olan, Japonya’nın en büyük eğitim ve yayıncılık gruplarından biri olan Gakken ile bir işbirliği protokolü imzalıyoruz. Bu protokol; dijital eğitim, inovasyon ve genç iş insanlarının kapasite gelişimine odaklanan ortak projeleri kapsayacaktır. Böylelikle üyelerimizin hem teknolojik hem de yönetimsel yetkinliklerini güçlendirmeyi hedefliyoruz." dedi.

İmzalanan protokol çerçevesinde şu başlıklarda ortak çalışmalar yürütülecek:
Dijital dönüşüm ve yapay zekâ alanlarında Türk ve Japon şirketlerini bir araya getirmek,
Japonya’nın afetlere hazırlık konusundaki deneyimlerini Türkiye’deki işletmelere aktarmak,
Japonya’daki yatırım ve iş fırsatlarını EGİAD üyelerine tanıtmak,
Şirket çalışanlarına yönelik eğitim ve tanıtım programları geliştirmek,
Gençlerin mesleki eğitim ve istihdamına yönelik sosyal sorumluluk projeleri üretmek,
Üyelerin çocuklarına bilimsel ve kültürel etkinlikler sunmak.
EGİAD olarak en temel hedefin, üyeleri yalnızca bugünün ihtiyaçlarını karşılayan değil, aynı zamanda geleceğin dünyasında yön verici rol üstlenecek lider iş insanları olarak yetiştirmek olduğu kaydedilirken, iş dünyasında başarının artık yalnızca güçlü sermaye veya kaliteli üretimle değil; dijitalleşmeye ayak uydurabilmek, yapay zekânın sunduğu çözümleri iş süreçlerine entegre edebilmek ve yenilikçi iş modellerini geliştirebilmekle mümkün olduğu ifade edildi.

KOSGEB’DEN 1.3 MİLYAR LİRALIK DESTEK

Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB), 2024 ve 2025 yıllarında sunduğu desteklerle işletmelerin programlardan daha fazla faydalanmasını sağladı. Türkiye genelinde binlerce işletme, finansmana erişim imkânı bulurken ‘Girişimci Destek Programı’ kapsamında girişimcilere sağlanan kaynakların toplam tutarı 1 milyar 300 milyon TL’yi geçti.

İş Kurma Desteği başvurularında önemli derecede artış yaşandı. KOSGEB’e 2024 ve 2025 yıllarında toplam 27 bin 364 başvuru alındı. Bu başvuruların sonucunda 2025 yılında 13 bin 200 işletmeye toplam 265 milyon TL destek ödemesi yapılırken, bir önceki yıl bu rakam 10 bin 200 işletmeye 205 milyon TL olarak gerçekleşti. Böylece bir yıl içerisinde yüzde 34 oranında artış kaydedildi.

2024 ve 2025 yıllarında girişimcilik destek programı kapsamında toplam 14 bin 744 iş geliştirme başvurusu alındı. Bu başvurular sonucunda 2 bin 758 işletme desteklenmeye hak kazandı, şimdiye kadar ise 992 işletmeye 853 milyon TL’nin üzerinde ödeme gerçekleştirildi.

GİRİŞİMLERE YATIRIMLAR YÜKSELDİ

Türkiye girişimcilik ekosistemi, yılın ikinci çeyreğinde 46 işlemle 857.9 milyon dolarlık hacme ulaştı. KPMG Türkiye M&A ve 212 ekipleri tarafından hazırlanan ‘Türkiye Startup Yatırımları’ raporunun 2025 yılı ikinci çeyrek sonuçlarına göre, küresel girişimcilik piyasasında yaşanan genel düşüşe rağmen Türkiye’nin girişimcilik ekosistemine yapılan yatırımlar işlem hacmi bakımından yükseldi.

Rapora göre, 2025 yılının ikinci çeyreğinde küresel girişim sermayesi yatırımları 7 bin 356 işlemde toplam 101.05 milyar dolarlık hacim oluşturdu. Önceki çeyrekte 7 bin 551 işlem ve 126.3 milyar dolarlık hacim kayıtlara geçmişti. Yılın ikinci çeyreğinde 46 işlemle 857.9 milyon dolarlık hacme ulaşan Türkiye girişimcilik ekosistemi ise bir önceki çeyreğe göre hacim bazında büyüdü. Startup ekosisteminde satın alma işlemleri toplam işlem hacminin yüzde 82’sini, erken aşama yatırımları ise toplam hacmin yüzde 14’ünü oluşturdu.

İşlem adedi bakımından yerli yatırımcılar öne çıkarken, işlem hacmi açısından yabancı yatırımcılar belirleyici oldu. En fazla işlem, 10 işlemle hizmet olarak yazılım (SaaS) dikeyinde gerçekleşirken, bunu 8 işlemle yapay zekâ, 7 işlemle oyun, 5’er işlemle pazaryeri ve fintek dikeyleri takip etti.

Çağrı kapsamında kazanılan teknolojik bilgi ve deneyimin, araştırma kuruluşlarının yanı sıra endüstriyel işletmelerin uluslararasılaşma süreçlerinde hızlandırıcı ve yol gösterici bir rol üstlenmesi ve stratejik teknolojiler geliştirmelerine katkı sağlaması hedefleniyor.

KUANTUM YAZILIMLARI GELİŞTİRİLECEK

Başvurulardaki tematik alanlardan kuantum hesaplama-teknolojiden bağımsız yazılım projeleri kapsamında kuantum hesaplama simülasyon araçları, hata düzeltme kodları ve kuantum makine öğrenimi için yeni algoritmalar tasarlanabilecek, özellikle finans, malzeme bilimi ve ilaç keşfi gibi sektörlerde karşılaşılan karmaşık optimizasyon problemlerini çözmeye yönelik yazılımlar geliştirilebilecek.

Kuantum çipleri projeleri ise çip tasarımı, donanım bileşenlerinin geliştirilmesi ve sistem entegrasyonu konularını içerecek.

SAĞLIKTAN SANAL GERÇEKLİĞE YAPAY ZEKÂ

Yapay zekada genel amaçlı algoritmaların temel araştırma ve geliştirme aşamalarına odaklanılacak. Üretken yapay zekâ teknolojilerinin robotik ve endüstriyel otomasyon alanlarına uygulanması sağlanacak.

Havacılık, ilaç ve tıp sektörleri için üretken yapay zekâ çözümleri başlığı kapsamında, aerodinamik olarak daha verimli uçak parçalarının generatif tasarımı, tıp alanında ise kişiselleştirilmiş tedavi planları oluşturmak veya genetik verilerden hastalık risklerini analiz etmek gibi uygulamalar geliştirilebilecek.

Sanal dünyalar için yapay zekâ projeleriyle video oyunları, sanal gerçeklik (VR) ve artırılmış gerçeklik (AR) gibi sanal dünyalar için yapay zekâ destekli içerik üretimi hedefleniyor.

Sanayi ve kamu sektöründe üretken yapay zekanın benimsenmesinin koordinasyonu da söz konusu teknolojilerin kamu sektörü hizmetlerine entegrasyonunu ve yaygın kullanımını kolaylaştırmaya yönelik AR-GE çalışmalarını içerecek.

UZAY ÇALIŞMALARINA İLİŞKİN PROJELER

Başvuru konuları, telekom kenar bulut dağıtımı dahil olmak üzere, iletişim ve ağ teknolojileri ile cihazları, yüksek başarımlı hesaplama ve yarı iletkenleri de kapsayacak. Böylece, yeni süper bilgisayar mimarilerinin tasarımı, paralel programlama dillerinde uzmanlaşma, iklim modellemesi, astrofizik veya moleküler dinamikler gibi alanlardaki bilimsel kodların performansının artırılması gibi konular üzerinde çalışılabilecek.

Proje başvuruları, uzay taşımacılığı sistemleri için otonom dijital çözümler, tasarım ve simülasyon araçları, uzay çözümleri için yeryüzü gözlemi ve uydu haberleşmesi için dijital kolaylaştırıcılar ve yapı taşları, yine uzay çözümleri için işbirlikçi yeryüzü gözlemi ve uydu haberleşmesi için dijital kolaylaştırıcılar ve yapı taşları alanlarında da olabilecek.

Bu başlıklar altında, uzay araçlarının daha verimli ve güvenli çalışmasını sağlayacak otonom sistemler geliştirilebilecek. Roketler için yapay zekâ destekli rehberlik ve kontrol sistemleri, uzay görevlerinin planlanması ve simülasyonu için dijital ikiz teknolojileri ve uzay aracının görev sırasında karşılaştığı zorlukları öngören tahmin algoritmaları üzerinde çalışılabilecek.

Öte yandan, çevre izleme, tarımsal verimlilik veya afet yönetimi gibi uygulamalar için uydu görüntülerinin otomatik olarak işlenmesini ve analiz edilmesini sağlayan algoritmalar geliştirilebilecek. Ayrıca, uydular arası haberleşme protokollerini iyileştiren veya uydu verilerinin yer istasyonlarına daha hızlı aktarılmasını sağlayan yeni dijital çözümler tasarlanabilecek.

Başvurular, daha dayanıklı, enerji verimli ve 5G ve 6G ile uyumlu uçtan uca SatCom görev yetenekleri, operasyonel verimliliği artıran dijital yer altyapıları, yerküre gözlem ve SatCom sistemlerine yönelik ortak yapı taşları ve süreçler (yörüngede yeniden yapılandırılabilirlik, uydu ve yerde akıllı bilişim, operasyonel dayanıklılık iyileştirme) konularını içerecek.

BAŞVURU KRİTERLERİ

Sunulacak proje önerilerinin, söz konusu başlıklarda belirtilen teknoloji hazırlık seviyelerine (THS) uygun olarak hazırlanması teşvik edilirken, belirtilen tematik alanlarda farklı THS düzeylerinden gelen başvurular da kabul edilecek.

Çağrı kapsamında Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri, kamu kurum ve kuruluşları sektör ve büyüklüğüne bakılmaksızın firma düzeyinde katma değer yaratan ve ticaret sicil belgesi olan Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri desteklenecek.

Her bir proje önerisinde, Türkiye ve Ufuk Avrupa ülkelerinden en az birer kurum/kuruluş proje ortağı olarak yer alacak.

Taahhüt mektubu taslağına "ufukavrupa.org.tr/tr/loc" sayfasından ulaşılabilecek.

ÇAĞRI BAŞVURU TARİHLERİ

Çağrının başvuru onayı için son tarih 10 Kasım, elektronik imza içinse 17 Kasım olacak.

Panel değerlendirmesi Kasım 2025-Şubat 2026 döneminde, projelerin başlangıcı ise Mart 2026'da gerçekleştirilecek.

Başvurular, TÜBİTAK Proje Başvuru Sistemi üzerinden elektronik imza ile yapılacak. Başvuru sürecinde belgelerin sisteme yüklenmesi gerekecek.

PROJE SÜRESİ VE BÜTÇE ÜST SINIRLARI

Proje süresi en fazla 24 ay olacak. Bir proje kapsamında TÜBİTAK'tan talep edilen katkı, kurum hissesi ve proje teşvik ikramiyesi hariç, proje başına 200 bin avroyu, yürütücü kuruluş başına yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ve kamu kurum ve kuruluşları için 100 bin avroyu, özel kuruluşlar için 200 bin avroyu aşamayacak.

Yükseköğretim kurumları, eğitim ve araştırma hastaneleri ve kamu kurum ve kuruluşları kabul edilen bütçeleri üzerinden yüzde 100 desteklenecek.

Büyük ölçekli özel kuruluşlara kabul edilen bütçeleri üzerinden yüzde 60, KOBİ'lereyse yüzde 75 destek verilecek.

Burs miktarları ise lisanstan doktora araştırmacısına kadar unvanlarda, ücret karşılığı çalışıp çalışmamalarına bağlı olarak, 5 bin 250 lira ila 36 bin 500 lira arasında değişecek.

Ortaokullu öğrencilerden kurulu Tayfa Takımı ise geliştirdikleri “Turizm Ajandam” adlı uygulama ile finale kalmayı başardı. Takım kaptanı Tardu Çelik, yazılım geliştiriciler Arif Cihan Öz ve Faik Efe Karabıçak ile mentörleri Adem Alizade’nin hazırladığı uygulama, turistlerin seyahatlerini daha eğlenceli, kolay ve hızlı şekilde planlamasını sağlıyor. İlgi alanları, hava durumu, trafik yoğunluğu ve geçmiş deneyimleri dikkate alarak rota önerileri sunan uygulama, yerli ve yabancı turistlerin seyahatlerini daha keyifli ve verimli hale getirmeyi amaçlıyor.

Gençler, hem Muğla’yı hem de okullarını gururla temsil ederek Teknofest’te büyük heyecan yaşayacak.

Muğla Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Gençlerimizin bilime, teknolojiye ve yenilikçi düşünceye olan ilgisi bizlere büyük bir gurur yaşatıyor. Deneyap Atölyelerimizde yetişen öğrencilerimizin Teknofest finaline kalması, Muğla’nın gençlik vizyonunun ne kadar güçlü olduğunun göstergesidir. Onların heyecanına ortak oluyor, başarılarının devamını diliyoruz.”

Bakan Kacır, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun (TENMAK) Küçükçekmece'deki yerleşkesinde gerçekleştirilen etkinlikte, Türkiye'nin kalkınma yolculuğunda, bu yolculuğun en önemli unsurlarından birinin Türkiye'nin kendi enerjisini kendi imkanlarıyla karşılayabilen bir ülke olabilmesi konusunda açıklama yaptı.

Son 23 yılda enerjiye yurt dışından ithal edilen temel enerji kaynaklarına 1 trilyon dolara yakın ödeme yapıldığını belirten Kacır, şunları kaydetti:

"Kendi enerjimizi, kendi imkanlarımızla geliştirmek, üretmek hem nükleerde hem yenilenebilir enerjide attığımız, atacağımız adımlar Türkiye'nin müreffeh yarınlara erişebilmesi için kalkınma yolculuğunda daha yüksek bir ivme elde edebilmesi için çok değerli. Önümüzde daha fazla enerji ihtiyacı var. Dünyada dönüşüm rüzgarının en önemli unsuru yapay zekâ ve yapay zekâ dediğimizde aslında hiper ölçek veri merkezlerinden bahsediyoruz ve bu veri merkezlerinin ihtiyaç duyduğu kesintisiz enerji kaynaklarından bahsediyoruz. Dünyada büyük teknoloji şirketleri artık kendi nükleer santrallerini, kendi veri merkezlerini kurmak ya da aktif olmayan nükleer santralleri veri merkezleri için yeniden aktive etme yoluna yönelmiş durumdalar. Dolayısıyla bizim de önümüzdeki dönemde yapay zekâ yarışında güçlü olabilmemizin yolu kesintisiz enerji kaynaklarıyla daha fazla sahiplenmemizden ve nükleer enerjiyi bu anlamda yatırım yapabilmemizden geçecek. Türkiye bu alanda keşke daha hızlı hareket edebilseydi diyebiliriz. Çünkü bugün biliyoruz ki dünyada 31 ülkede 416 reaktör halihazırda işletmede."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü iradesi sayesinde ilk nükleer reaktörün Akkuyu'da inşa edildiğini ifade eden Kacır, peşinden ikinci ve üçüncü nükleer santrallerin inşasının da gerçekleşeceğini, küçük modüler reaktörlerle Türkiye'nin enerji kaynağında nükleeri ana unsurlardan biri haline getireceğini ifade etti.

Türkiye'nin bütün alanlarda kendi teknolojisini geliştirmesinin bir zorunluluk olduğunu belirten Kacır, sadece savunma sanayisinde değil her daim uyguladıklarını açıkladı:

"Ulaştırmadan enerjiye, finanstan tarıma, gıdaya, sağlığa tüm alanlarda Türkiye'nin kendi teknolojisini kendi insan kaynağının alın teriyle, akıl teriyle geliştirmesi mutlak bir zorunluluk. TEKNOFEST ile yine kurduğumuz araştırma geliştirme inovasyon altyapılarıyla Türk gençlerinin müteşebbislerinin önündeki engelleri kaldırmayı en önemli vazifemiz addediyoruz. Ümit ediyorum ki önümüzdeki dönemde bu yarışmalarda bugün izlediğimiz genç kardeşlerimiz, mühendislerimiz hem Türkiye'nin kritik projelerinde önemli sorumluluklar üstlenmeyi sürdürecek hem de kendi girişimlerini kurarak bu yolculukta inşallah kendi projelerini adım adım hayata geçirme imkanına sahip olacaklar.

Kalkınma aslında bütün bir yolculuk. Savunma sanayisinde geliştikçe malzeme teknolojilerinde gelişiyorsunuz. Malzeme de geliştikçe enerjide, enerjide geliştikçe tıp teknolojilerindeadım adım teknolojinin tüm alanlarında eş zamanlı olarak aslında önemli kazanımlar elde ediyorsunuz. Dolayısıyla bizlere düşen bütün bu alanlarda eş zamanlı olarak sizin önünüzü açacak fırsatları ortaya koyabilmek diye düşünüyoruz. Nükleer özelinde bir yandan araştırma geliştirme inovasyon teknoloji geliştirme tarafı kıymetli ve kritikken bu alana özgü olarak denetim, düzenleme ve piyasa tarafı da çok kritik."

Türkiye'de halihazırda 110 teknopark olduğunu ifade eden Kacır, "Bu teknoparklarda bu alanlarda çalışan teknoloji girişimlerimiz var. Bunlara önemli katkılar sunmaya devam ederken paydaşlarımızın pek çoğunun da katılımıyla Türkiye'nin ilk nükleer teknoparkını da önümüzdeki dönemde hayata geçirmeyi hedefliyoruz." şeklinde konuştu. Tabii bugün çok önemli bir yerdeyiz. Aslında bu meselenin Türkiye'de tohumlarının atıldığı bir kampüsteyiz. Ümit ediyorum ki bu kampüs önümüzdeki dönemde de yeni nesil nükleer santrallerde Türkiye'nin kendi projelerini hayata geçirmesinin de adresi olacak bu vesileyle." açıklamasında bulundu.

Okulun öğretmen ve öğrencilerinden oluşan MUTEG EA Takımı, "GALE48" adlı araçlarıyla Türkiye geneli 400 lise arasından sıyrılarak finallere kalma başarısı gösterdi. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Gebze Yerleşkesinde gerçekleştirilen final yarışlarında teknik kontrolleri geçerek piste çıkan 11 takım arasında mücadele eden MUTEG EA Takımı, Türkiye 4.'sü oldu.
Elde edilen bu başarı, hem okul hem de Muğla için büyük bir gurur kaynağı oldu. Öğrencilerin ve öğretmenlerin özverili çalışmaları sayesinde kazanılan derece, geleceğin teknolojilerini üreten gençlerin potansiyelini bir kez daha ortaya koydu.

Bu durumun özellikle genç kullanıcılar arasında, düşünme görevini tamamen dijital araçlara devretme eğilimini beslediği ifade ediliyor.

Eleştiriler, yapay zekanın bir “düşünme ortağı” olarak kullanılması gerektiğini, ancak yanlış kullanıldığında uzun vadeli bilişsel becerileri zayıflatabileceğini vurguluyor.

Bu tartışmalara yeni bir boyut kazandıran Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırması, ChatGPT kullanımının beyin etkinliğini düşürdüğünü ve zamanla öğrenme motivasyonunu azalttığını ortaya koydu.

Araştırmanın sonuçları eğitim politikaları ve sınıf içi uygulamalar açısından şimdiden dikkat çekici uyarılar barındırıyor.

CHATGPT KULLANMANIN BEYNE ETKİLERİ

MIT Media Lab araştırmacıları, 18-39 yaş arası 54 kişiyi üç gruba ayırarak deneme yazıları yazmalarını istedi. Katılımcılar ChatGPT, Google arama motoru veya yalnızca kendi bilgileriyle yazı yazdı.

EEG ile beyin aktiviteleri ölçülen çalışmada, ChatGPT kullananların “yönetici kontrol” ve “dikkatsel katılım” düzeyleri en düşük çıktı.

Araştırma ekibi, ChatGPT kullanan grubun üçüncü yazılarında özgün fikirler yerine aynı ifadeleri tekrar ettiğini, bazı katılımcıların metni doğrudan yapay zekadan alıp küçük düzenlemelerle teslim ettiğini ortaya çıkardı.

Buna karşılık yalnızca kendi bilgileriyle yazan grup, en yüksek beyin bağlantılılığı ve yaratıcılığını gösterdi. Google arama motorunu kullanarak yazı yazan grupta ise aktif ve yüksek beyin faaliyeti gözlemlendi.

"ÜRETKEN BAŞARISIZLIĞIN" BİLİŞSEL GÜÇ GELİŞİMİNE KATKISI

ABD'deki Connecticut Üniversitesinden Dr. AvijitGhosh, AA muhabirine, yapay zekanın “anında ve muhteşem” cevaplarının, John Dewey’nin tanımladığı “yapıcı kafa karışıklığını” ortadan kaldırarak derin düşünmeyi engellediğini söyledi.

Ghosh, “Yeni bir beceri öğrenmeye başlarken ‘üretken mücadele’ yaşamak çok değerlidir. Yapay zekâ bu mücadeleyi ortadan kaldırdığında, özellikle karmaşık ve analitik görevlerde bilişsel gelişim sekteye uğrar.” dedi.

Genç kullanıcılar arasında “metabilişsel tembellik” olarak adlandırılan düşünmeyi yapay zekaya devretme alışkanlığının hızla yayıldığını belirten Ghosh, bunun uzun vadede eleştirel düşünme becerilerinde ölçülebilir bir düşüşe yol açabileceğini aktardı.

Ghosh, yapay zekanın doğru kullanıldığında soru sorma becerisini geliştirebileceğini ancak kişiselleştirilmiş sistemlerin çoğu zaman kullanıcıların mevcut inançlarını pekiştirdiğini, böylece farklı bakış açılarıyla yüzleşme fırsatını azalttığını kaydetti.

YAPAY ZEKANIN MERAK DUYGUSUNA ETKİSİ

Yapay zekanın doğru kullanıldığında soru sorma becerisini geliştirebileceğini aktaran Ghosh, kişiselleştirilmiş algoritmaların çoğunlukla kullanıcıların mevcut inançlarını pekiştirdiğini ifade etti.

Ghosh, bu durumun, bireylerin karşıt görüşlerle yüzleşmesini engelleyerek "entelektüel esnekliklerini sınırlayabileceğine" dikkati çekti.

Merak duygusunu "eleştirel düşünmenin motorudur” şeklinde niteleyen Ghosh, yapay zekanın merakı beslemek yerine, hızlı cevap vererek onu köreltebileceğini belirtti.

Ghosh'a göre bu, bireylerin yalnızca bilgiye erişme biçimlerini değil, bilgiyi sorgulama kapasitelerini de etkiliyor.

EĞİTİMDE YAPAY ZEKANIN YERİ

Ghosh, eğitim alanında yapay zekanın kullanımına dair net sınırlar çizilmesi gerektiğini vurguladı. Özellikle erken yaşlarda, öğrencilerin düşünme süreçlerini devretmelerinin, ileride telafisi güç bilişsel alışkanlıklar oluşturabileceğini ifade etti.

Buna karşılık, belirli bir bilgi altyapısına sahip öğrenciler için yapay zekanın faydalarına değinen Ghosh, bu kişiler için bunun karmaşık problemleri çözmede yardımcı bir araç olabileceğini vurguladı.

Ghosh, “Ama bu, düşünme sürecini kısaltan bir asistan değil, düşünmeyi derinleştiren bir ortak olmalı.” dedi.

CEVABI HEMEN ALMANIN, BEYNİN ÖĞRENME MEKANİZMASINA ZARARI

Yapay zekâ ile öğrenmeye çalışma veya bilişsel zekâ gerektiren konuları yapay zekaya sorup bilgi edinmeye çalışmanın zararları, tahmin edilebilir sonuçların ötesinde felaketlere yol açabiliyor.

Oakland Üniversitesinden Prof. Dr. Barbara Oakley, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede bu konuya bir örnek vererek, "Finlandiya'da çarpım tablosunu hiç öğrenmemiş bir hemşirelik öğrencisini düşünün. Bir ilaç dozunu hesaplıyor, hesap makinesine "10 × 10" yazıyor, ancak yanlışlıkla fazladan bir sıfıra basıyor. Ekranda "1000" görünüyor. Hiç tereddüt etmeden kabul ediyor. Neden mi? Bir şeylerin feci şekilde ters gittiğini bildiren bir iç alarm sistemi yok." şeklinde aktardı.

Oakley, bireylerin yapay zekaya bilişsel zekâ gerektiren sorular sormadan önce o konuda temel bazı bilgilere sahip olmasının kritik olduğunu vurguladı. Bu sayede yapay zekadan elde edilen çıktılar, temel bilgilerle örtüşmüş olur ve yapay zekâ kişinin adeta "asistanı" gibi hareket eder.

Hataları fark etme özelliğinin kaybolmasının tehlikeli olduğunu belirten Oakley, "Sağlık, mühendislik, finans ve sayısız başka alanlarda, zihindeki bilgi, güncelliğini yitirmiş bir yük değil, teknoloji başarısız olduğunda veya girdi hataları yaptığımızda son savunma hattımızdır." değerlendirmesinde bulundu.

Öğrenme sürecinde "beynin hata sinyalleri vermesinin" kritik olduğunu vurgulayan Oakley, "Bir öğrenci zor bir soruyla karşılaştığında hemen ChatGPT’ye başvurursa, bu, beynin en güçlü öğrenme mekanizmasını devre dışı bırakır.” diye ekledi.

Oakley, “Temel bilgi altyapısı olmadan kişiler, yapay zekanın sofistike görünümlü ancak değersiz çıktılarını gerçek kaliteyi ayırt edemez. Yapay zekâ, sağlam bilgi temeli olanlar için güçlü bir araçtır, ancak temeli eksik olanlarda yüzeysel bir ustalık yanılsaması yaratır.” şeklinde konuştu.

Yapay zekâ sistemlerinin eğitimde mevcut önyargıları pekiştirebileceğine işaret eden Oakley, “kendi keşfetsin” yaklaşımının özellikle matematik gibi karmaşık konularda öğrencilerin başarısını düşürebileceğine dair örnekler sundu.

En etkili öğrenmenin, öğrencilerin yaklaşık yüzde 85 oranında doğru cevap verdiği “ideal zorluk seviyesinde” gerçekleştiğini kaydeden Oakley, yapay zekanın bu seviyeye yönlendiren bir “düşünme ortağı” olarak tasarlanması gerektiğini ifade etti.

ARAŞTIRMACILARDAN "BİLİŞSEL EROZYON" UYARISI

MIT araştırmasının özet ve sonuç bölümünde, ChatGPT gibi üretken yapay zekâ araçlarının düzenli kullanımının özellikle genç kullanıcılar için “bilişsel erozyon” riskini artırabileceği belirtildi.

Çalışmaya göre, bu tür araçlar öğrenme sürecinin merkezindeki "problem çözme, hafıza güçlendirme ve yaratıcı düşünme aşamalarını" devre dışı bırakabiliyor.

Araştırma ekibi, düşük düzeyde beyin katılımının uzun vadede eleştirel düşünme becerilerinin gelişimini yavaşlatabileceğini ve kullanıcıların bilgiye yalnızca “dış kaynaklardan” erişen pasif tüketicilere dönüşebileceğini vurguladı.

Çalışmada ayrıca, yapay zekanın doğru şekilde entegre edilmesi halinde öğrenmeyi destekleyebileceği, bunun ancak kullanıcıların temel bilgi ve beceri altyapısına sahip olması durumunda mümkün olduğu kaydedildi.

Araştırmacılar, eğitimde bu araçların kullanımına ilişkin net sınırlar çizilmesi gerektiğini ve erken yaşta yoğun yapay zekâ kullanımının “geri dönüşü zor bilişsel alışkanlıklar” yaratabileceğini ifade etti.

Araştırmacılardan Erin Kunz, çalışmalarıyla ilgili değerlendirmesinde, “Konuşmayı düşündüğünüzde beynin nasıl göründüğünü ilk kez anlamış olduk” dedi.

İSTENMEYEN İÇ SESLERİN OKUNMASINI ENGELLEYEN PAROLA KONTROLLÜ GÜVENLİK SİSTEMİ GELİŞTİRİLDİ

Çalışmada, ALS ve beyin sapı felci nedeniyle konuşamayan 4 katılımcının motor korteksine mikroelektrotlar yerleştirildi. Katılımcılar, bazı kelimeleri ya söylemeye çalıştı ya da yalnızca düşündü. Bilim insanları, bu sırada beyin sinyallerini yapay zekâ ile çözdü. Araştırmacılar ayrıca, istenmeyen iç seslerin okunmasını engellemek için parola kontrollü bir güvenlik sistemi geliştirdi. Deneylerde, sistem yalnızca kullanıcı belirli bir ifadeyi düşündüğünde çalışmaya başladı. ‘Chitty chitty bang bang’ parolası, yüzde 98’in üzerinde doğrulukla tanındı.

Araştırmacı Frank Willett, bu teknolojinin gelecekte felçli bireylere ‘konuşmaya yakın doğal bir iletişim imkânı’ sağlayabileceğini söyledi.