**S.S. 54 No’lu Muğla İli Merkez İlçesi Minibüs ve Otobüs Motorlu Taşıyıcıları Kooperatif ikinci Başkanı Ümit Karataş, şoför esnafının içinde bulunduğu sıkıntıları gazetemize anlattı.
CHP Muğla Milletvekili Süleyman Girgin, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 2023 Bütçesi görüşmeleri TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, özel toplu taşıma araçlarına yapılan gelir desteği ödemesinin adaletli olması için biniş sayılarının dikkate alınması gerektiğini belirterek, Muğla İli genelinde bakanlıkça ödenen gelir desteğinin tüm taşımacı esnafın ücretsiz yolcu biniş sayıları gözetilerek, gerekli hesaplamalar doğrultusunda ödenmesinin sağlanması gerektiğine dikkat çekmişti.
Milletvekili Süleyman Girgin’in taşımacı esnafının sorunlarıyla ilgilendiğine şahit oldukları ender siyasetçilerden birisi olduğunu söyleyen S.S. 54 No’lu Muğla İli Merkez İlçesi Minibüs ve Otobüs Motorlu Taşıyıcıları Kooperatif ikinci Başkanı Ümit Karataş, “Bu konu ne siyasiler tarafından ne de başka platformlarda konuşulmadı. Sorun çok büyük bir sorun, çok büyük büyük bir sıkıntı. Süleyman Bey sadece ödeneklerden bahsetmiş ama işin işleyişinde başka ciddi sorunlar var ve bunun konuşulması gerekiyor” dedi.
“BİNİŞ BAŞINA ÖDEME YAPILMALI”
Taşımacı esnafının ekonomik yönden sıkıntı içinde olduğunu dile getiren Başkan Karataş, “Bizi rahatlatacak destek şudur, bizler biniş başı ödeme yapılmasını istiyoruz. Bu işin en doğrusu, en ahlaki ve vicdani olanı araçlara binen ücretsiz yolcuların bedelinin esnafa ödenmesidir. Biz desteğin yükselmesinden falan bahsetmiyoruz. Aldığımız destek esnafın maliyetinin onda birini bile karşılamıyor. Bize 1 aylık süre içerisinde Bin 500 lira ödeniyor, bu Bin 500 liranın yüzde 18’i de KDV, devlete geri ödenir. Usül limitsiz, sınırsız binişi ön görüyor” diye konuştu.
“BİZ ÖDENEK İSTEMİYORUZ”
Başkan Karataş, ödenek istemediklerine dikkat çekerek, “Bizlere ya biniş başı ödeme yapılsın ya da bu iş yeniden temelinden, sıfırdan konuşulsun istiyoruz. Araçlardan sadece 65 yaş üzeri de faydalanmıyor. 20 kalem civarında ücretsiz taşıma kartı var. Biz belediye ile sözleşme imzalayarak, ulaşımda dönüşüme geçtiğimiz tarihte araçlarımızdan ücretsiz faydalanan toplumsal grup sayısı 11’di şimdi 20’inin üzerinde. Bu peyder pey artmaya devam ediyor. Bizlere ödeme 750 TL ile başladı şimdi Bin 500 TL oldu. Biniş sayısı ile ödeme artışı aynı oranda artmıyor” dedi.
“BU İŞ SOSYAL HİZMET OLMAKTAN ÇIKTI”
Bu sistemin sosyal hizmetler niteliğindeyse eğer sosyal hizmet kazandırılması gerektiğini dile getiren Başkan Karataş, “Bize göre bu iş sosyal hizmet olmaktan çıktı. Buradaki en önemli mesela şu, ben bunu defalarca raporlar halinde İçişler Bakanlığı’na sundum. İmkan bulduğum her platformda söyledim, söylemeye de devam ediyorum. Bu iş bir sosyal hizmet olarak görülebilir, değerlendirilebilir. Ön görülen bazı toplumsal gruplara böyle bir sosyal hizmet sunulabilir ama bunu kamu yapar, esnaf değil. Esnaf yaptı diyelim, bu iş denetlenmeli. En büyük sıkıntımız, Muğla bölgesi 13 bin kilometre kareye yakın bir alan genişliğine sahip. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu il genelinin tümüne şehir içi diyor. Şehir içi tipi taşımacılık dayatması kanunda var ama bu ulaşım hizmeti gerçek manada şehir içlerinde değil, iller arası karayolları üzerinde ve yüzlerce kilometrelik dolayısıyla maliyeti çok ağır olan yollarda yapılıyor. Dolayısıyla bizim karşı çıktığımız nokta bu. Kooperatiflerden bahsediyorum, taşımacılık yaptığımız hatlar gerçek manada şehir içleri değil” şeklinde konuştu.
“HUKUKİ BİR SORUN VAR
“Bu işin esnafa olan maliyetini de bir kenara koyarsak, aslında hukuki bir sorun da var. Yasal düzenleme gerekiyor” diyen Başkan Karataş, “Bizim taşımacılık yaptığımız yollarda trafik seyiri 2918 sayılı karayol trafik kanunu olarak yürütülmek zorunda, 5216’ya göre şehir içi sözleşmesiyle değil. Biz 5216’ya göre bu yollarda araçlarımıza ayakta yolcu alıyoruz. Kanunlar bir biriyle çelişiyor şuanda. Yaptığımız iş 2918’e uygun değil. Karayolları üzerinde, toplu taşıma araçlarında ayakta yolcu almaları mümkün değildir ama 5216’ya bakarsak mümkün. Bu haklar şehir içlerinde verilebilir, verilmelidir, sosyal haktır ama yüzlerce kilometre güzergahlarda, ticari araçların azami hız sınırının 100 kilometre olduğu karayolları üzerinde kanunen ne ayakta yolcu taşıması mümkün ne de ekonomik yönden ücretsiz taşımak mümkündür. Bu konuya ilişkin 2 kere İçişleri Bakanlığı’na, 1 kere de meclis başkanlığına rapor gönderdim. Ben imkan bulduğum her yede bunun yanlış olduğunu söyledim. CİMER’e de yazdık defalarca ama geri dönüş olmadı. Muğla Valiliği’ne de yasal bir başvurumuz oldu ama çözülmedi, çözülmüyor” dedi.
“PLAKALARINI İPTAL EDENLER VAR”
Artık umutlarının kalmadıklarını söyleyen Başkan Karataş şöyle devam etti: “Artık bu hizmet gerçekten durma noktasına geldi. Maliyetler inanılmaz derecede arttı. 2020 yılında aracımın sigortasını 900 TL’ye, 2021 yılında Bin 800 TL’ye, 2022 yılında 3 bin 900 TL’ye yaptırmışım. Arkadaşım aynı seri aracını ki hasarsızlık indirimine sahip olmasına rağmen 3 ay kaskosunu yaptıramadı. Mayıs ayı içerisinde 7 bin 900 TL’ye yaptırdı. Şuanda da kasko 20-25 bin TL olduğu söyleniyor.”
Kendisinin artık bu işi bırakma noktasına geldiğini dile getiren Başkan Karataş, “Taşımacılık yapan esnaf sahipsiz. Kim ne derse desin, iş bitme, durma noktasına geldi. Plakasını iptal eden çok arkadaşım var. Mücadele etmeye devam ediyorum. Biz aile olarak 1976 yılından bu yana taşımacılık sektöründen ekmek yiyoruz” şeklinde konuştu.
